Haftanın sonunda
Bir güçlü kanıt, bir tekrar eden hata, bir destek ihtiyacı ve bir sonraki küçük görev yazıyorum.
Nasıl not tutuyorum
Hangi soruyu kurduğumu, ne ürettiğimi, nerede hata yaptığımı ve ikinci sürümde neyi değiştirdiğimi yazıyorum. Kullandığım şablon ve bir örnek aşağıda.
NEDEN TUTUYORUM
Hatırlamak için değil, düşüncemi görebilmek için
Bu bir günlük değil; günümün nasıl geçtiğini yazmıyorum. Daha çok bir çalışma aracı: bir derste, projede ya da araştırmada neden öyle karar verdiğimi, hangi kanıtın sonucu değiştirdiğini ve aynı hataya yine düşüp düşmediğimi gösteriyor.
“Bugün Python çalıştım” yazmak ilerlememi açıklamıyor. Onun yerine şunları yazıyorum: soru, ilk tahmin, üretim, test, hata, geri bildirim, değişiklik ve sonraki adım. Aynı yapıyı kodlamada da, elektronikte de, araştırmada da, spor verisinde de, okul derslerinde de kullanabiliyorum.
SEKİZ ALAN
Kullandığım şablon
Her kayıt için aynı sekiz alanı dolduruyorum.
| Alan | Kendime sorduğum | Örnek |
|---|---|---|
| 1. Tarih ve konu | Ne üzerinde çalıştım? | Sensör eşik değeri |
| 2. Soru | Hangi belirsizliği çözmek istiyorum? | Hareket yokken neden sayım artıyor? |
| 3. İlk tahmin | Başta ne olacağını düşündüm? | Eşiğin çok düşük olması |
| 4. Üretim | Ne yaptım? | On ölçümlük test kodu |
| 5. Kanıt | Ne gözledim veya ölçtüm? | Durgun durumda üç yanlış sayım |
| 6. Hata | Hangi varsayım yanlıştı? | Tek eşik bütün koşullara yetmedi |
| 7. Değişiklik | Geri bildirimden sonra neyi değiştirdim? | Zaman aralığı ve ikinci kontrol ekledim |
| 8. Sonraki adım | Bir sonraki küçük test ne? | Farklı hareket hızlarında deneme |
ÖRNEK KAYIT
Şablonu bir örnek üzerinde göstereyim
Diyelim ki bir hareket sensörü, değeri belirli bir eşiği geçtiğinde sayım yapıyor. İlk denemede eşik düşük seçilmiş: cihaz masada dururken bile bazı değerler sayım üretiyor.
İkinci sürüm tek bir anlık değere değil, kısa bir zaman aralığında iki koşula bakıyor. Yanlış sayım azalıyor, ama yavaş hareketlerin bir kısmı kaçabiliyor. Günlüğe yalnız “düzeldi” yazmak yerine yanlış sayımı ve kaçırılan hareket sayısını birlikte yazıyorum. O zaman karar tek bir başarılı denemeye değil, ölçülebilir değişime dayanıyor.
HATA GÜNLÜĞÜ
Hataları silmiyorum
Hata günlüğünü kusursuz görünsün diye temizlersem en önemli öğrenme kanıtı kayboluyor. Amacım hatayı çoğaltmak değil; güvenli biçimde yeniden üretip nedenini açıklayabilmek.
- Hatanın hangi koşulda görüldüğünü yazıyorum.
- Beklenen sonucu ve gerçek sonucu ayrı ayrı kaydediyorum.
- Hatanın tekrar edilip edilmediğini kontrol et.
- Birden fazla olası neden varsa hemen tek sonuca atlamıyorum.
- Yalnız düzeltilen hatayı değil, işe yaramayan düzeltmeyi de saklıyorum.
- İkinci sürümde hangi ölçütün iyileştiğini, hangisinin kötüleştiğini yazıyorum.
DÜZEN
Haftada bir, ayda bir geri dönüyorum
Ayın sonunda
Dört haftanın kayıtlarında hangi soru ve hata türlerinin tekrar ettiğini arıyorum.
Dönemin sonunda
En anlamlı iki üretimi, ilk ve son sürümleriyle birlikte seçiyorum.
Yeni hedef
Hedefi sonuçtan değil, kayıtlarda oluşan kanıt boşluğundan seçiyorum.
İYİ KAYIT
Bir kaydın işe yarayıp yaramadığını nereden anlıyorum?
İyi bir kayıt uzun olmak zorunda değil; kararın izini sürmeye yetecek kadar açık olmalı. Başka biri, ilk tahminimin neden değiştiğini ve ikinci testin hangi soruya cevap verdiğini anlayabiliyorsa kayıt işini yapmış demektir.
Yalnız sayısal veri toplamak da yetmiyor. Ölçüm aracının sınırını, örnek sayısını, koşulları ve gözlemi nasıl yaptığımı yazmazsam, ayrıntılı görünen tablo yanlış bir kesinlik yaratabilir.
Ay sonunda kayıtlarıma puan vermiyorum. Tekrar eden hataya, sık kullandığım kaynağa, yardım aldığım noktaya ve ikinci sürüm sayısına bakıyorum. Amaç performans baskısı üretmek değil, öğrenme yöntemini iyileştirmek.
- Karar izlenebilir mi?
- Ölçüm aracını, koşulları ve gözlem biçimini yazmış mıyım?
- Tablo olduğundan daha kesin mi görünüyor?
- Ay sonunda yönteme baktım mı?